भारताने 8 सप्टेंबर रोजी mpox चे पहिले संशयित प्रकरण नोंदवले आणि कोणत्याही अवाजवी चिंतेचे कारण नसल्याचे सांगितले. केंद्रीय आरोग्य मंत्रालयाने एका निवेदनात म्हटले आहे की, नुकतेच एमपॉक्स (मंकीपॉक्स) संक्रमणाचा अनुभव घेत असलेल्या देशातून प्रवास केलेला तरुण पुरुष रुग्ण, देशात एमपॉक्सचा संशयित रुग्ण म्हणून ओळखला गेला आहे.
आफ्रिका सध्या मोठ्या Mpox प्रादुर्भावाने ग्रस्त आहे आणि हजारो बाधित आहेत आणि 500 हून अधिक मृत्यू आहेत. हा प्रादुर्भाव अधिक विषाणूजन्य क्लेड 1b स्ट्रेनमुळे होतो. क्लेड 1b मुळे सुमारे 3.6 टक्के प्रकरणांमध्ये मृत्यू होतो, ज्यात मुलांना जास्त धोका असतो, असे WHO ने म्हटले आहे.
Mpox म्हणजे काय?
Mpox हा एक विषाणूजन्य संसर्ग आहे जो प्रामुख्याने मानव आणि प्राण्यांना प्रभावित करतो. हे सामान्यत: फ्लूच्या लक्षणांपासून सुरू होते - ताप, डोकेदुखी, स्नायू दुखणे आणि थकवा आणि परिणामी पू भरलेल्या जखमा होतात. हे 2 ते 4 आठवड्यांपर्यंत टिकू शकते.
हे संक्रमित व्यक्ती, प्राणी किंवा दूषित पदार्थांच्या संपर्काद्वारे प्रसारित केले जाऊ शकते. अपरिचित व्यक्तींशी लैंगिक संपर्क टाळणे, पुरळ, पुटिका किंवा पुटकुळ्या असलेल्या लोकांशी जवळचा संपर्क टाळणे, वारंवार हात धुणे आणि वैयक्तिक गोष्टी इतरांसोबत शेअर न केल्याने Mpox ला प्रतिबंध केला जाऊ शकतो.
रूपे
मंकीपॉक्स विषाणूचे वर्गीकरण I आणि II मध्ये केले गेले. क्लेड I मध्य आफ्रिकेसाठी स्थानिक आहे तर क्लेड II पूर्वी पश्चिम आफ्रिकन क्लेड म्हणून ओळखला जात होता आणि पुढे तो उपक्लेडमध्ये विभागला गेला आहे: क्लेड IIa आणि क्लेड IIb. क्लेड IIb ने 2022 मल्टिकाउंटी उद्रेक घडवून आणला.
क्लेड I मंकीपॉक्स विषाणू (MPXV) - क्लेड Ia आणि क्लेड Ib च्या दोन उप-क्लेडशी संबंधित उद्रेकांमुळे DRC मधील mpox प्रकरणांमध्ये वाढ होत आहे. 1980 च्या दशकात डब्ल्यूएचओने केलेल्या अभ्यासात क्लेड I mpox चे वर्णन केले गेले आहे की मृत्यू दर अंदाजे 10 टक्के आहे, बहुतेक मृत्यू मुलांमध्ये होतात.
सांसर्गिक घटक
mpox च्या जागतिक उद्रेकादरम्यान, US CDC अहवाल दर्शवितो की, Covid-19 च्या विपरीत, व्हायरस (MPXV) हवेतून सहज पसरत नाही. निष्कर्ष असे सूचित करतात की "एमपीओक्स असलेल्या व्यक्तीसह फ्लाइटमध्ये प्रवास केल्याने एक्सपोजर जोखीम किंवा नियमित संपर्क ट्रेसिंग क्रियाकलापांची हमी दिसत नाही".
तथापि, सीडीसीने शिफारस केली आहे की एमपॉक्स संसर्ग असलेल्या लोकांनी वेगळे केले पाहिजे आणि जोपर्यंत ते संसर्गजन्य होत नाहीत तोपर्यंत प्रवास विलंब करावा. सीडीसीने असेही निदर्शनास आणून दिले की रूपे विचारात न घेता, निष्कर्ष MPXV ला लागू होतात आणि क्लेड I आणि क्लेड II mpox दोन्ही समान प्रकारे पसरतात.
उपचार
माकडांच्या काही प्रजाती किंवा स्थलीय उंदीर (जसे की झाडाची गिलहरी) विषाणू वाहून नेणाऱ्या प्राण्याशी शारीरिक संपर्कात आलेल्या व्यक्तीला देखील mpox होऊ शकतो. मंकीपॉक्स व्हायरस (MPXV) संसर्गासाठी कोणताही विशिष्ट उपचार मंजूर नाही. तथापि, एमपॉक्स असलेले बहुतेक लोक ज्यांची रोगप्रतिकारक शक्ती अखंड आहे आणि त्यांना त्वचारोग नाही ते सहाय्यक काळजी आणि वेदना नियंत्रणासह वैद्यकीय उपचारांशिवाय बरे होऊ शकतात.
जर तुम्हाला वाटत असेल की तुम्हाला कदाचित mpox आहे, तर तुम्ही वैद्यकीय सल्ला घेऊन आणि तुमचे मूल्यांकन आणि चाचणी होईपर्यंत इतरांपासून दूर राहून इतरांचे संरक्षण करण्यासाठी कार्य करू शकता. जर तुम्हाला एमपॉक्स असेल, तर तुमचे सर्व घाव संपेपर्यंत, खरुज गळून पडेपर्यंत आणि त्वचेचा एक नवीन थर तयार होईपर्यंत तुम्ही स्वतःला इतरांपासून वेगळे ठेवावे. हे तुम्हाला व्हायरस इतरांना जाण्यापासून थांबवेल.
mpox लसींबद्दल जाणून घेण्यासाठी येथे काही गोष्टी आहेत
WHO द्वारे mpox विरूद्ध वापरण्यासाठी शिफारस केलेल्या लसी आहेत. अनेक वर्षांच्या संशोधनामुळे स्मॉलपॉक्स नावाच्या निर्मूलन रोगासाठी नवीन आणि सुरक्षित लसींचा विकास झाला आहे. यापैकी काही लसींना mpox विरूद्ध वापरण्यासाठी विविध देशांमध्ये मान्यता देण्यात आली आहे.
सध्या, WHO इतर उपलब्ध नसताना MVA-BN किंवा LC16 लस किंवा ACAM2000 लस वापरण्याची शिफारस करते.
सध्या, दोन डोस संक्रमणाविरूद्ध सर्वोत्तम संरक्षण प्रदान करतात. डोस 1 मिळवा, 4 आठवडे प्रतीक्षा करा आणि नंतर डोस 2 घ्या. युनायटेड स्टेट्समध्ये, mpox संसर्गाचा धोका आणि तीव्रता कमी करण्यासाठी दोन लसी - JYNNEOS® (Imvamune किंवा Imvanex) आणि ACAM2000 - उपलब्ध आहेत.
Mpox लसी संसर्ग आणि गंभीर रोगापासून संरक्षण करू शकतात, परंतु कोणतीही लस 100% प्रभावी नाही. लसीकरणानंतर प्रतिकारशक्ती निर्माण होण्यासाठी अनेक आठवडे लागतात.
एमपॉक्सच्या संपर्कात आल्यानंतर चार दिवसांत लसीकरण केल्याने हा रोग टाळण्याची उत्तम संधी मिळते. संसर्ग झाल्यानंतर चार ते १४ दिवसांदरम्यान लसीकरण केल्याने रोगाची तीव्रता कमी होऊ शकते.
लसीकरणानंतरही, तुम्ही mpox पकडू नये आणि पसरू नये यासाठी सावधगिरी बाळगणे सुरू ठेवावे.
ऑगस्टमध्ये, युनिसेफने mpox लसींच्या खरेदीसाठी आपत्कालीन निविदा जारी केली. आपत्कालीन निविदा उपलब्ध mpox लसींमध्ये त्वरित प्रवेश सुरक्षित करण्यासाठी तसेच उत्पादनाचा विस्तार करण्यासाठी डिझाइन केले आहे. मागणी, उत्पादकांची उत्पादन क्षमता आणि निधी यावर अवलंबून, 2025 पर्यंत 12 दशलक्ष डोससाठी करार केले जाऊ शकतात.